Zomite Khanlawhna Tuamtuamte
Thanks for returning to Vaphual.net, have you subscribed to the latest Zomi news & articles?. Become a registered member and start writing on Vaphual.net. Let the World hear YOUR thoughts! Thanks for visiting!
1. “Limsang Movement” pen 1933 kumin North Hlimen khua-ah (Aizawl pan gamlo) khanlawhna na tunga, tua hunin khatang, kha gui (thlaru rui) kici omin, tua khua khanlawhna panin limna lamna nasia ahih manin “Hlimsang Movement” hong kipan hi kici hi. Tua khit 1937 kumin Kelkang khua-ah khanlawhna thupi tak piangin kum khat dektak lamin diang uh hi. Lo kuan kisam nawn lo, van pan Pasian in antang hong khiat ding ci uh hi. Pasian tungah lungdam thu gen mi 27 bang om a, gan goin “Pathian Chawimawi” ci uh a, nasep ding mangmat kha nawn lo uh hi. Tua ciangin Pawlpi makaite in bangmah cih lo napi-in Aizawl a Governor (English) pa in paikhial hi ci-in palikte mansakin, makaite thongah khia a, Aizawl ah pasal teng pua sukin aana tawh nasem sak hi. Tua panin hih milim kicite pen kimu khial ta hi. Tua banga khanlawhna a paito zel pen 1946 ciangin Gospel Dak kici hong piang hi zaw hi. Limna lamna tawh a kithuah hangin a sung tawnga a phukhia kha pen missionary kha ahih manin Zomi (Chin) sanggamte kiangah gospel puak ding ci-in Mizogam Presbyterian Pawlpi malakna ahi hi. Ei lam panin a sung tawng upna kimuhsak loin a pua lama limna lamna teng kimu ahih manin kinial dan hi. ”Limsang Upna” deih lohna hi lo zaw-in a limsang hihna pen a deih lohna uh hi zaw tuak sa ing. Tua hun lai-in tua bang mite pen “Milimte” “Limsangte” kici mah hi. 1949 kumin Mizogamah UPC piang hi.

2. 1970 khit a ei sunga khanlawhna pen a kipat tungin hih limsangte tawh kibang lo hih tuak sa ing. Sia Hau Lian Kham paipih zia pen crusade bawl a gupna thu gen a, Jesu Khris sang ding cih hipi penin thei ing. Ei sungah lamna bang kumin, koi mun pan hong kipan hiam cih theih ut huai sa ing. 1990 khit Sia Do Khup hun ciangin kilim lam mahmah ta cih bel thei ing. Sia Khambawi hun lai-in lamna dianna, kamtuam cihte a piang hiam thei keng. Ahi zong tam tuak nai lo danin mu ing. Thusuak leh sawlna cihte pen a nung ciangin Siate makaih loh a amau thu tawh a paite (Tedim Kimkot pawl dan) tung pan kingah ahi tam ci ing. Nang zong tel zaw kha-in hong um ing. Ka laigelhna sungah Siate in makaih ding kisam ka cihna pen hih teng mah ahi hi. Khanlawhna pen makaite in langbawl hiam, thudon lo hiamin omsan ding hi lo zaw-in a sungah om ding, Lai Siangtho tawh kituakin makaih sawm ding cih kei hoihsak dan hi.
3. “Piangthak” cih kammal pen Lai Siangtho sungah “kikheelna” i cih bel hi ngel in. Lusei pau i lak bel hi ngel hi. Gospel Dak puak lai-in “piangthak” cih kammal a kizang hiam thei keng. Mizogamah 1965 pawlin pianthakna hat mahmahin, tua lai-in kilim zat mahmah hi. Ahi zongin kei theihna panin 1970 khit ciangin hih kammal pen ei pau ahih loh hangin ei pau bangin kizang ta-in thei ing. Lamka lam pan thugen hong pai Sia Pum Za Thangte pawl in zong zang ahih manin tua hang zong hi kha thei ding hi. “Pianglui” cih pen Lusei ten zong a zang kei-in thei ing. Hih pen ei sunga kidemna kammal a kizang kha bek hi a, tu ciangin a kizang nawn kei-in thei ing. Tua banah mihon thungetna (mass prayer) zong Aizawl a om Evangelist Zadawla in 1973 kumin Tedim hong pai lai-in hong pan masa a, tua pan mihon thunget kizang hi kici hi. Pu Zadawla in Aizawlah 2007 kumin inteview ka bawl lai-in tua danin hong gen hi.
4. Sia Kam Khaw Thang in Lai Siangtho sunga ‘Na suak kik ding hi” (Joh.3:7) ci-a hong lehkhiat pen a man mah hi. “Na Piangthak ding hi” cihna dan mahin kisang thei lel a, kitel khial tuan lo ahih ciangin a hoih hi sa mai ing. LST kammal i zat teekteek ding cih dan om thei tuan lo a, khanlawhna pan i ngah thak kammalte zong zat loh ding cih dan om thei tuan sa keng. Ei LST sungah bel “piangthak” kammal kizang nai lo danin thei ing. Khanlawhna i cih pen kammal i tel man hi tuan loin, i tel loh man zong hi tuan loin, Kha Siangtho nasepna hanga khanlawhna hong piang hi a, kammal pen a vanzat khat hi ci-in ka ngaihsun a, kammal zat danah buaina ding om ka sa kei hi.
Lungdam. GK